الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
9
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
خوانده شده . كه در قرآن تَذْرُوهُ الرِّياحُ بدون همزه است . الذُّرْأَة : سپيدى موى سر و سپيدى نمك . مىگويند - مِلْحٌ ذَرْآنِيٌّ نمك سپيد . رَجُل أَذْرَأُ و امْرَأَة ذَرْآء - مردى و زنى سپيد موى . ذَرِئَ شَعْرُه : مويش سپيد شد . ذرو : ذِرْوَة السَّنام و ذُرَآه : سر كوهان شتر و بالاى او . و از اين واژه است عبارت - انا فى ذَرَاكَ : يعنى من در حضور و كنف حمايت تو مقامم رفيع است . المِذْرَوان : دو طرف برجستهء پشت . ذَرَتْهُ الرّيح تَذْرُوهُ و تَذْرِيهِ : باد او را بالا برد و پراكند . خداى تعالى گويد : وَ الذَّارِياتِ ذَرْواً - 1 / ذاريات تَذْرُوهُ الرِّياحُ - 45 / كهف يعنى : سوگند به بادهايى كه بذرافشانى و لقاح درختان را در همه جا انجام مىدهند الذرّيّة : اصلش فرزندان صغير و كوچك است هر چند كه در عرف سخن به فرزندان بزرگ و كوچك هر دو با هم گفته مىشود - ذرّيّة - در مفرد و جمع به كار مىرود و اصلش در معنى جمع است . خداى تعالى گويد : ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ - 34 / آل عمران ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ ، - 3 / اسراء وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ - 41 / يس إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي - 214 / بقره در واژه - ذرّيّة - سه قول هست : اوّل - گفتهاند اين واژه از - ذَرَأَ اللّهُ الخلقَ است پس حرف همزه حذف شده مثل - رويَّة و بريَّة . دوّم - اينكه اصلش - ذُرْويّة - است . سوّم - اينكه بر وزن فُعْليَّة - از - الذَّرّ - مثل - قمرية - است .